Brood bakken in een gietijzeren pan

Brood bakken in een gietijzeren pan

Heeft u wel eens gehoord van brood bakken in een gietijzeren pan? Het is een klassieke methode waarmee u thuis een brood kunt bakken dat lijkt op een desembrood uit een stenen oven. Door brood in een gietijzeren pan te bakken krijgt u echt ambachtelijk brood met een knapperige korst, een luchtige kruim en een diepe smaak. Een gietijzeren braadpan, ook wel een Dutch Oven genoemd, is dan ook een perfecte omgeving voor brood. Wij leggen u graag stap voor stap uit hoe en waarom dat werkt, wat de voordelen en aandachtspunten zijn en hoe u het proces precies aanpakt. Nieuwsgierig geworden? Leest u snel verder.

Hoe werkt een gietijzeren pan?

Waarschijnlijk weet u wel wat een gietijzeren pan is: u kunt er heerlijke stoofschotels, soepen of suddergerechten mee bereiden op uw inductie kookplaat of gasfornuis. Maar zo’n pan is eigenlijk een stuk veelzijdiger dan dat: u kunt hem ook gebruiken voor het bereiden van gerechten in de oven. Bijvoorbeeld voor lekkere ovenschotels of voor langzaam garende gerechten. En ook voor het bakken van een heerlijk knapperig brood. Eigenlijk is een gietijzeren pan juist daar met name heel geschikt voor. We leggen u graag uit waarom.

Waarom werkt een gietijzeren pan zo goed?

Gietijzer houdt warmte extreem lang vast en verdeelt die warmte gelijkmatig, ook van bovenaf. Daardoor rijst uw brood mooi egaal, zonder verbrande plekken. Daarnaast is het zo dat er tijdens het bakken vocht uit het deeg vrijkomt maar in een gesloten pan blijft die stoom gevangen. Daardoor wordt de broodkorst glanzend en krokant, net zoals in een professionele oven met stoominjectie. Met een gesloten pan heeft u ook het voordeel van ovenrijs: het deeg zet snel uit,  voordat de korst stijf wordt. En omdat de pan warmte vasthoudt, ook wanneer u de ovendeur opent om een ander gerecht in de oven te plaatsen, daalt de temperatuur niet plotseling. Dat is belangrijk bij het begin van het bakproces.

De basisstappen van brood bakken in een gietijzeren pan

Onderstaand geven wij u de verschillende fases in het bakproces met een gietijzeren pan.

Deeg maken en laten rijzen

Gebruik een basisrecept (bijvoorbeeld bloem, water, zout, gist of zuurdesem). Laat het deeg rusten en rijzen tot het ongeveer verdubbeld is. Bakt u desembrood? Dan is vaak een lange rijs van 8 tot 18 uur nodig.

Pan voorverwarmen

Zet de lege pan met deksel in de oven terwijl die opwarmt, meestal tot 230–250 °C. Laat de pan vervolgens minstens 30 minuten op deze temperatuur komen, zodat hij volledig doorwarmd is.

Deeg in de hete pan doen

Haal de pan voorzichtig uit de oven (gebruik ovenhandschoenen). Leg bakpapier op de bodem of bestuif die met bloem om plakken te voorkomen. Laat het deeg voorzichtig in de pan zakken (meestal vanuit een rijsmandje of kom). Snijd vervolgens de bovenkant van het deeg in met een scherp mes of scheermesje om het uitzetten te sturen. Lees hiervoor onze blog De kunst van het insnijden van brooddeeg).

Afgedekt bakken

Dek de pan af met het deksel en bak 20–30 minuten. In deze fase blijft de stoom binnen de pan. De korst blijft zacht en het brood kan goed rijzen.

Onbedekt bakken

Haal vervolgens het deksel van de pan en bak het brood nog 10–20 minuten, afhankelijk van het recept. Zo kan het vocht verdampen en wordt de korst goudbruin en krokant.

Afkoelen

Is het brood klaar? Haal het dan uit de oven en laat het afkoelen op een rooster zodat de korst niet zacht wordt door condens.

Belangrijke tips voor brood bakken in een gietijzeren pan

De verhouding tussen water en bloem bepaalt hoe luchtig uw brood wordt. In gietijzeren pannen werkt een hogere hydratatie (70–80 %) goed, omdat de gesloten pan voorkomt dat het brood uitdroogt. De eerste 10 minuten van het bakken zijn cruciaal: het deeg zet uit door stoomvorming in de luchtbelletjes. Een hete pan zorgt dat dit proces krachtig verloopt. Door de combinatie van hoge temperatuur en stoom karamelliseren suikers in de buitenste laag van het brood. Daardoor ontstaan een diepe smaak en kleur.

Andere belangrijke tips voor het bakken met een gietijzeren pan

De meeste gietijzeren pannen of Dutch Ovens hebben een emaillelaag aan de binnenkant. Die is eenvoudig schoon te maken en roest niet. Die emaillelaag mag niet droog verhit worden, want dat kan de laag van emaille beschadigen. Heeft u een gietijzeren pan zonder deze laag, zorgt u er dan voor dat u deze altijd een beetje invet na gebruik. Doet u dat niet, dan bestaat de kans dat hij gaat roesten. Een gietijzeren pan kan daarnaast het best langzaam op temperatuur gebracht worden, dus zet hem liever niet plotseling op vol vuur. Gietijzer wordt heel heet, dus ook de handgrepen van de pan. Daarom kunt u het best altijd ovenwanten gebruiken.

Meer weten?

Deze blog gaat over brood bakken in een gietijzeren pan. Wilt u meer weten over het bakken van brood? Leest u dan ook eens onze blogs De rol van zout in brood, De rijstijd van brood, Brood bakken met stoom in de oven, Alles over de hydratatie van brood of Technieken voor het bakken van brood.

Deel dit artikel